BESIKTAS ISKELE HAMAMI

Beşiktaş Hamamı;  İstanbul Boğazı’nın Rumeli yakasında Beşiktaş merkezde Barbaros Bulvarı ile Beşiktaş Sahil Yolunun kesiştiği yapı adasında 1548 tarihinde inşa edilmiştir. Sadrazam Rüstem Paşa’nın kardeşi Sinan paşa Kaptan-ı derya’lık makamına getirilir. Kaptan-ı Derya görevine gelince kazandığı paralarla Beşiktaş’taki Sinan Paşa külliyesini yaptırmıştır. Külliye inşaatı bitmeden 1554 tarihinde ölmüştür. Onun için mezarı Üsküdar Mihrimah Sultan Camii’nin haziresindedir. Külliye geniş bir alana yayılmıştır. Cami ve medrese bugünkü yerinde inşa edilmişken Hamam biraz daha ileri inşa edilmiştir. Zira bugün Ortabahçe Caddesi denilen çarşı eskiden dere idi. Bugünkü kaldırıla üst geçidin orada Köprü vardı. Zira altından dere akardı. Bundan dolayı Külliye Hamamına Köprü Hamamı veya İskele Hamamı denirdi.

1957-1958 yıllarında Başvekil Adnan Menderes İstanbul’u çağdaş bir kent haline getirmeye karar verdi. Bu kararla birlikte İstanbul Sanayi üretimine açıldı. Nüfus artış hükümet tarafından öngörüldü. Adnan Menderes’in çağdaş kent görünümüne uygun yıkımlar yapıldı. İstanbul’da onlarca Osmanlı Yapısı yok edildi. Önemli olan büyük Amerikan Otomobillerine uygun caddeler ve bulvarlar yapıldı.

Beşiktaş sahil yolundaki hamam yıkıldı yerine benzin istasyonu ve amerikan taklidi Motorest lokantası kuruldu. Mimar Sinan’ın eseri olan hamam hakkında Reşat Ekrem Koçu bir makale yazmıştır. Koçu’ya göre erkekler kısmı geniş ve sekiz köşeli göbek taşı etrafında dört halvet ve üç sofadan mürekkeptir. ‘’Menderes imarı adı verilen ve Türk İstanbul’unun üzerinden silindir gibi geçen, kör kazmanın kurbanı, sanat şaheseri bir yapı; yıkılması için zannedersiniz ki üstatlar kurulundan veya mimari bir otoriteden izin ve ruhsat alınmış olsun. Bir dahinin eseri olan bu yapı, yıktıranı ve yıkılmasına izin vereni, verenleri, o tüyler ürpertiçi vandalizmin yok ettiği ecdat yadigarı yüzlerce yapı ile beraber kıyamete kadar lanetle anılacaktır.’’

Behçet Ünsal, hamamın yıkılması kararının alındığı Anıtlar Yüksek Kurulu üyesi olarak konuyla ilgili kurulda yapılan tartışmaları isim vererek açıklar. Kendisi ile beraber birçok kişinin bu yıkıma karşı çıktığını anlatır. Kurul Başkanı Tahsin Öz fazla politize olduğu ve Menderes korkusu ile adeta kurulu zorlayarak bir oy farkla yıkılmasına karar çıkartmıştır.