BÜYÜKDERE AYIAS PARASKEVI RUM KILISESI

Ayias Paraskevi Rum Ortodoks Kilisesi; İstanbul Boğazı’nın Rumeli yakasında Büyükdere sahilinde Danışment sokakta 1831 tarihlerinde yeniden yapıldığı bilinmektedir. Kilisenin mimarı bilinmemektedir. Kilisenin nartekse girilen kapısının üzerindeki kitabede bu yapının Terkos metropoliti Gregorios döneminde inşa edildiği anlatılır. Yapı çok büyük bir avlu içerisindedir. Avluya güney doğu kapısından girilir. Kilisenin güney batısında ise bir takım mezar stelleri görülür. İstanbul’daki kiliselerde Paraskevi isimi çok sık görülür. Paraskevi roma döneminde MÖ 130 yıllarında yaşamış ve Hiristiyanlık için çalışmış bir azizedir. Hiristiyanlık karşıtı olan İmparator Antonius döneminde çeşitli işkencelere maruz kalmıştır. İşkenceler sırasında kızgın yağ kazanına atılmıştır. Paraskevi bu kazandan mucizevi bir şekilde kurtulmuştur. Bu olaya sinirlenen İmparator kazanı kontrol etmek isterken gözü kör olur. Azize Paraskevi dualar ederek İmparatorun gözünün tekrar açılmasına sebep olur. Buna rağmen yine öldürülür. Hiristiyan inancında Azize Paraskevi kiliselerinin göz hastalıklarına iyi geldiğine inanılır.

Yapı bazilikal formda olup moloz taş ile inşa edilmiştir. Yapının kuzeybatısında büyük bir çan kulesi bulunur. Kilise doğu ve batı ekseninde inşa edilmiştir. Bazilikanın orta nefi yan neflerden daha geniştir. Orta nefi ile yan nefleri birbirinden ahşap sütunlarla ayrılır. Bu sütunlar kare kesitli olup sütun başlıkları sade abakustur. Sütunlar birbirlerine bir arşitravla bağlanmıştır. Kilisenin dış cephesi yalındır. Çatı altında bir silme kilise etrafında boydan boya devam eder. İç dekorasyonda eklektik detaylar görülür.