DIVANYOLU KOCA SINAN PASA SEBILI

Çemberlitaş Koca Sinan Paşa Sebili; İstanbul Suriçi Çemberlitaş Yeniçeriler Caddesi ile Bileyciler sokağın kesiştiği yapı adasında 1594 yılında Koca Sinan Paşa külliyesinin bir yapısı olarak Koca Sinan Paşa tarafından mimar Davut Ağa’ya inşa ettirilmiştir.

SEBİLİN BANİSİ:

Koca Sinan Paşa; Osmanlı padişahları Sultan III. Murat ve Sultan III. Mehmet'in saltanat dönemlerinde 5 defa olmak üzere toplam 8 yıl 5 ay sadrazamlık yapmış önemli bir komutandır. Dört padişahın döneminde çeşitli görevlerde bulunmuş olan Sinan Paşa Kanuni Sultan Süleyman'ın çeşnigir başısı iken önce Malatya Sancakbeyi olarak saraydan çıktı ve ardından Erzurum ve Halep Beylerbeyliği görevlerinde bulundu. Sultan II. Selim devrinde, Mısır Beylerbeyi ve daha sonra Kubbealtı veziri iken Yemen ve Tunus'u Osmanlı topraklarına kazandırarak Yemen Fatihi ve Tunus Fatihi unvanlarını kazanan Sinan Paşa, Sultan III. Murat devrinde İran'a karşı açılan savaşta önce doğu seferi serdarlığına hemen akabinde 1580 yılında sadrazamlığa getirildi.

Sinan Paşa, Osmanlı tarihinin en kudretli sadrazamlarından biridir. Devrin tarihçileri, 1593'te Sinan Paşa'nın sadaretinde Osmanlı Devleti'ni 13 yıl uğraştıracak olan ve devleti büyük bunalımlara sokacak olan Avusturya ile uzun savaş'ın açılmasından, Viyana fatihi olma iddiası nedeniyle Sinan Paşa'yı sorumlu tutarlar. Rakipleri Lala Mustafa Paşa ve Ferhat Paşa ile olan iktidar mücadelesi döneme damgasını vurmuştur. Ferhat Paşa ile olan çekişmeleri sipahi ve yeniçerilerin karşılıklı ayaklanmalarına yol açıp bir kargaşa dönemi başlatmıştır.

Öldüğünde terekesinde 600 bin altın, milyonlarca gümüş akça, sandık sandık mücevherat, 600 samur kürk tespit edilmiştir. Ülkenin birçok yerinde yaptırdığı camiler yanında üç medrese ve bir mimarlık şaheseri olan Sinan Paşa Köşkü'nü yaptırmıştır. Koca Sinan Paşa'ya ait tüm evraklar bu gün Topkapı Sarayı'nda Sinan Paşa Arşivi'nde toplu olarak saklanmaktadır.

Koca Sinan Paşa Külliyesindeki yapılar kesme taş işçiliği ile zarif bir şekilde inşa edilmiştir. Pencerelerde dövme demir şebekeler bulunmaktadır. İki yolun kesiştiği noktaya, yani arazinin sivrileştiği noktaya sebil konumlanmıştır. Külliyenin etrafı pencereleri olan bir ihata duvarı ile çevrilmiştir. Külliyeye Divanyolu Caddesinden basık kemerli bir kapı ile girilir.

KÜLLİYE SEBİLİ:

Sekizgen planlı sebil mermer bir kaide üzerinde yükselmektedir. Mukarnas başlıklara sahip olan gömme sütunlar sivri kemereleri taşımaktadır. Yola bakan beş su verme açıklığı dökme demirden petek biçimli şebekeli ve bunlara ait mermer alınlıkları ajurludur. Sütun başlıklarının arasına yerleştirilen panolarda sülüs hatla yazılmış on altı mısralık manzum kitabe yer alır. Sebilin geniş saçaklı basık çatısı ve külliyenin bütün kubbeleri kurşun kaplıdır.

1865 Hocapaşa yangınında zarar gören külliye, o zaman onarılmıştır. 1973 yılında ise yeniden restore edilmiştir. 2014 yılında yeniden restore edilmektedir.