FATIH GÜLBAHAR VALIDE HATUN KÜLLIYESI

Gülbahar Valide Hatun Türbesi;  İstanbul Suriçi Fatih Camii haziresinde Fatih Sultan Mehmet Türbesi’nin karşısında, 2126. ada, 24. parselde 1492 yılında inşa edilmiştir. Gülbahar Hatun, Fatih Sultan Mehmet Han’ın eşi ve Sultan II. Beyazıt’ın annesidir. Fatih Sultan Mehmet’in haremine 1446 yılında girmiştir. İki sene sonra, 1448 yılında oğlu Sultan II. Beyazıt’ı, daha sonra da Gevherhan Sultan’ı dünyaya getirmiştir. Oğlu Sultan II. Beyazıt tahta çıkınca “Valide Sultan” olan Gülbahar Hatun 1492 yılında vefat etmiştir. Türbe, Fatih Camii haziresindedir. Eski türbe, Fatih Sultan Mehmet Türbesi gibi, 1766 yılında meydana gelen depremde yıkılmıştır. 1767 yılında, Sultan III. Mustafa’nın isteği üzerine, eski türbenin kolon kısımları üzerinde türbe Mimar Mehmet Ağa’ya yeniden inşa ettirilmiştir. Türbe eski türbe gibi sekizgen planlı ve tek kubbelidir. Kesme taştan yapılmıştır. Dıştan oldukça sadedir. Altlı-üstlü birer pencere ile aydınlanır. Kapı üzerinde iki satır halinde yazılmış kitabesi vardır. Kitabede şunlar yazılıdır. Türbe 1782 yılında meydana gelen Cibali yangınında hasar görmüş, Sultan I. Abdülhamit tarafından onarılmış ve yukarıdaki kitabe konulmuştur. Türbeyi çeviren parmaklıklarda bulunan ikinci kapı üzerine mermerden oval bir şekilde yerleştirilmiş olan kitabenin her iki yüzüne de ayetler yazılmıştır. Bu kitabe 1894 tarihli olup, Hattat Tevfik Efendi’nin imzasını taşımaktadır. Türbe içte de sadedir. Zemine altıgen tuğlalar döşenmiştir. Yegane süs öğesi, kubbede görülen sade motifli kalem işidir.

Türbede; Gülbahar Hatun, kızı Gevherhan Sultan ve kimlikleri bilinmeyen iki saraylı kadına ait toplam dört sanduka vardır. Gevherhan Sultan; Fatih Sultan Mehmet Han’ın, Gülbahar Hatun’dan doğan kızıdır. Doğum ve vefat tarihi bilinmemektedir. Uzun Hasan’ın oğlu Uğurlu Mehmet Bey ile 1474 yılında evlendi. Bu evlilikten Ahmet isminde bir oğulları oldu. Daha sonra, Fatih Sultan Mehmet Han, damadını Sivas Beylerbeyliği’ne tayin etti. Gevherhan Sultan, kocası ile beraber Sivas’a gitti. Fakat kocasının İran’a çağrılıp, öldürülmesi üzerine 1477 senesinde İstanbul’a döndü İstanbul’da vefat eden Gevherhan Sultan, annesinin türbesine gömüldü. Oğlu Göde Ahmet, daha sonra Sultan II. Beyazıt’in kızı Aynışah Sultan ile evlendi ve Akkoyunlu Hükümdarı oldu. Türbe, ziyarete açıktır. Türbeleri Koruma ve Yaşatma Derneği tarafından onarılarak, 1997 yılında ziyaretine açılmıştır.