.YENIKAPI ISMININ KAYNAGI

Yenikapı Mevlevihanesi’ni çok kişi Aksaray Yenikapı da zanneder. Mevlevihaneyi ben bile bir zamanlar orada aramıştım. Mevlevihane Topkapı’da İstanbul Surları dışında Merkez Efendi Mahallesindedir. Peki bu isim nerden gelir. Bu konu tüm kitaplarda vardır. Ama yazanlar bu konuyu anlamadıkları için, yazılanlardan kimse bir şey anlamaz.

Bu işin Türkçesi şu: Topkapı ile Silivrikapı arasındaki Sur kapısının adı Nea-porta. Türkçesi Yenikapı. Mevlevihane’de 1597 yılında burada inşa edildiği için adını bu kapıdan alıyor. O tarihlerde kimsenin geçmediği bir bölge. Çünkü dergah sur dışında. Bundan dolayı Yenikapı Mevlevihanesi  adı kullanılıyor. Sultan III. Selim Mevlevi olduğu için, onun padişahlığı döneminde Mevlevihane önem kazanıyor. 1816 yıllarında Mevlevihane tekrar yenilenip ilave binalar yapıldığında bu bölgenin en ünlü toplanma merkezi olmaya başlıyor. Yenikapı isimli Sur kapısına da Mevlevihane’den dolayı Mevlanakapı denmeye başlanıyor. Zaman içinde karşılıklı olarak isimleri değişmiş oluyorlar.

Bir de Asitane kelimesini açıklayalım. Dünyada birçok Mevlevihane bulunuyor. Bunlardan sadece 14 tanesi Asitane olarak adlandırılıyor. Asitane olarak adlandırılmak için tüm Mevlevihane bölümlerinin o yapıda olması gerekiyor. O şehirdeki Şeyhler arasında en önemlisi Şeyhin orada bulunması lazım. Genelde en büyük olan Mevlevihane’nin başına en çok ilim irfan sahibi olan Şeyh Merkezden tayin ediliyor. İstanbul’da beş Mevlevihane vardır. Bunlar Yenikapı, Galata, Bahariye, Üsküdar ve Kasımpaşa Mevlevihaneleridir. Sadece Bugün Kasımpaşa Mevlevihane’si bulunmamakta olup yeniden inşa edilmektedir.